Bilinmeyen Yönleri İle Makarna         
        

ilki 1998 yılında kutlanan Dünya Makarna Günü.  
  
Dünya Makarna Günü’nün amacı, makarnayı tanıtmak ve makarna ile ilgili yanlış bilgileri düzeltmek. İşte size makarna ilgili gerçekler...  
Makarna Şişmanlatmaz !
       Birçok kişi makarnayı çok sevmesine rağmen şişmanlatacağını sanarak kendini bu zevkten mahrum eder. Aslında makarna sadece buğday ve sudan oluşan çok saf bir gıdadır. Makarna yapımı için, buğday irmik haline getirilir, suyla karıştırılır ve şekil verilir. Makarna yapımında kullanılan Durum buğdayı, ekmeklik buğdaydan çok farklıdır. Protein ve B vitamini oranı daha yüksektir. Makarna kompleks karbonhidrat grubundan olduğu için metabolizmada çabucak parçalanarak hızlı bir şekilde enerjiye dönüşür. Makarnanın kolayca hazmedilen bir besin olmasının da nedeni budur. Formuna dikkat eden herkes, hafif bir sosla örneğin mantarlı, domatesli, fesleğenli bir sosla zenginleştirilmiş makarnayı gönül rahatlığı ile yiyebilir.  
       Besin değeri yüksektir !
       Makarna hem besin değeri yüksek, hem doyurucu, hem de vücut için gerekli tüm vitamin ve mineralleri içeren sağlıklı bir besindir.    
  
  
  
        Makarna Çeşitleri
Sade makarnalar
Zenginleştirilmiş makarnalar
       o Sebzeli makarnalar (Domatesli, Ispanaklı, Biberli vs.)
       o Vitaminli makarnalar
       o Yumurtalı makarnalar
       o Sütlü makarnalar
       o Kepekli makarnalar  
İçi dolu makarnalar (mantı türü)
       o Peynirli
       o Sebzeli
       o Etli    
  

  
         Doğru Makarna Pişirme Önerileri
Makarnayı pişirmek için geniş ve yüksek kenarlı bir tencere seçin.
Makarnayı bol suda pişirin (500 gramlık 1 paket makarna için 5 lt su).
Kaynama suyuna tuz atın.
Makarna haşlanırken ara sıra karıştırın.
Paketin üzerinde yazan süreye dikkat edin.
Makarnayı süzdükten sonra kesinlikle sudan geçirmeyin!  
        
       Makarna ve Sos  
       Makarnanın ana yemekolarak yenebilmesini sağlayan en büyük yardımcı etken sostur. Her çeşit, şekline, kıvrımlarına göre farklı bir sosla yenilmelidir:    
  

  
        
       Spagetti: Spagetti gibi uzun ve yuvarlak makarnalarda, bu özellikleri nedeniyle genellikle sıvıyağ ile yapılmış domatesli ve salçalı soslar kullanılır.  
       Erişte gibi yassı makarnalar: Bu çeşitler için daha yoğun kıvamlı; mesela peynir, yumurta ve krema bazlı soslar tavsiye edilir.
       Burgu ve ince uzun makarnalar: Bu tip makarnaların sosun suyunu emme özelliği bulunur. Bu sebeple sulu ve sebzeli soslar bu şekiller için idealdir.  
       Mantı ve midye şekilli makarnalar: Daha çok etli ve kıymalı soslarla birlikte kullanılır. Sosları iyi taşıdıkları için salatalarda da mükemmel sonuç verirler.
       Kalem, boncuk şekilli makarnalar: Bu çeşitler fırın makarnalar için uygundur. Salatada da kullanılabilir.

  
ÜLKEMİZDE MAKARNA
        Üretim
       Türkiye’de ilk makarna üretimi sanayi olarak 1922 yılında başlamıştır. 1980’li yıllarda makarna fabrikalarının kapasitelerini arttırması ile de ülkemiz dünya da makarna üreten ülkeler arasında 5.sıraya yerleşmiştir. Türkiye de üretim kapasitesinin yaklaşık %40’ı Gaziantep’te, %35’i Orta Anadolu Bölgesi’nde ve %25’i ise Ege Bölgesi’nde bulunmaktadır.
       Makarna kalitesinin en önemli belirleyicisi yüksek ısı teknolojisidir. Ülkemiz de de üretim bu teknoloji ile yapılmaktadır.  
       Tüketim
       Türkiye İtalya’dan sonra dünyanın en çok makarna ihraç eden ülkesidir. Ancak buna rağmen tüketim yetersiz düzeydedir. Tüketimdeki düşüklükten dolayı üretim de artış gösterememektedir. İtalyada kişi başına yıllık 27-30, Yunanistan’da 8.5-9.5, Mısır’da 6.5-7.5, Portekiz’de 7-8 kilo olan tüketim, Türkiyede 5- 6 kilo seviyesinde seyretmektedir. Tüketimin düşük olmasının sebeplerinden biri, Türk kültüründe makarnanın ana değil tamamlayıcı yemek olmasından kaynaklanmaktadır.
        Türkiye’de makarna tüketiminin arzu edilen seviyeye gelmemesine şu sebepler de sayılabilir.
Sos kalitesinin Türk mutfağında yerleşik olmaması,
Makarna pişirilmesi konusunda halkın yeterince bilgi sahibi olmaması,
Üretimde çeşitliliğin çok yeni başlamış olması,
Makarnanın besleyici değerinin yeterince anlatılmamış olması.
       Durum Buğdayı    
  
          Özellikle uzak doğu ülkelerinde makarna undan üretilmektedir ancak Türkiye’de üretilen makarnalarda durum buğdayı kullanılmaktadır. Ülkemizde makarnanın undan yapılması yasaklanmıştır. Durum buğdayı, ekmeklik buğdaya göre protein açısından daha zengin bir buğday çeşididir, fazla su ve güneş istemez, özel şartlarda yetişir. Durum buğdayı dünya üzerinde sadece İtalya, Kanada ve Türkiye’de üretiliyor. Ayrıca, makarna üretiminde, ekmek üretiminde olduğu gibi yüksek sıcaklıklar kullanılmaz ve bu sebepten üretimi sırasında besin kaybı düşüktür, B vitaminleri yönünden oldukça zengindir.  
       Durum buğdayı; Ekmeklik buğdaya göre daha koyu renkli ve protein açısından daha zengin bir buğday çeşididir. Makarna ise, bu özel buğdaydan elde edilen irmikle yapılır.  
       Makarnalık durum buğdayının kabul edilen standart bir kalitesi vardır. Bunun için de bazı şartların yerine getirilmesi gereklidir. Tane kalitesi, değirmencilik ve öğütme kalitesinin yanında pişme özellikleri de çok önemlidir. Pişmiş makarna ne yapış yapış ne de lastik gibi olmalıdır. Şeklini korumalı ve ısırıldığında sert olmalıdır.
        
DÜNYADA MAKARNA
        Tarihçe
       Tarihte ilk makarna zannedildiği gibi İtalyanlar tarafından bulunmamıştır. İtalyanlar bu besini Çinlilerden öğrenip dünyaya kendi keşifleri gibi sunmuşlardır. Makarna çok eski zamanlardan günümüze kadar gelmiştir.  
        Makarna ilk zamanlarda evde yapılmaktaydı. Daha sonra İtalyanlar tarafından küçük makinalar yapıldı ve çok sonraları otomatik makinalar ve imalathaneler kuruldu.
       Trafik
       Dünya makarna ihtiyacının %65’ini İtalya karşılamakla beraber, pazarın diğer büyükleri olarak Türkiye, Fransa, Almanya ve Amerika sayılabilir. Türkiye, İtalya’dan sonra gelen en büyük ihracatçı ülkedir. Bu durumda dünya makarna ihracatının %75 Avrupa ülkelerinde yapılmakla birlikte, Amerika dışında Japonya ve bazı Afrika ülkeleri de önemli ihracatçılardan sayılabilir.
        Tüketim Artışı
       Dünyada makarna tüketimi özellikle son yıllarda büyük bir artış göstermiştir. Bunların sebeplerini sıralarsak;
Eskiden makarna sadece belli bazı bölgelerde üretiliyordu ancak teknolojini gelişmesi ile artık her yerde üretilebilir yada ihraç edilebilir oldu.
Makarna hammaddesi olan irmiğin, durum buğdayından elde edilmiş olması ülke ekonomileri için bir rahatlık oluşturmaktadır. Çünkü buğday her yerde ve her şartta kolayca yetiştirilebilir.
Makarna kolay ve çabuk pişen bir besindir. Hem enerjiden tasarruf edilebilir hem de vakit kazandırır.
Pek çok besine göre çok ucuzdur. Ekmek ile karşılaştırıldığında bile kilo bazında ekmekten ucuzdur.  
Tadı lezzetlidir ve aynı zamanda pek çok lezzetle karışıp her zevke uydurulabilmektedir.
Oldukça besleyicidir.
Şişmanlatmaz.
        
‘Makarna al, kilo alma’  
İTALYANLARA GÖRE MAKARNA “AİLE SEMBOLܔ
       İtalyanların yüzde 96’sı makarnayı “aile sembolü” olarak nitelendirdi. Dünya Makarna Günü dolayısıyla özel bir şirket tarafından yapılan ankete katılanların yüzde 82’si, haftanın en az 5 günü makarna yediklerini belirtti. Ankete katılan 800 İtalyan’ın yüzde 63’ü, öğle veya akşam yemeğinde tek çeşit olarak makarna yediklerini söylerken, yüzde 52’si her gün makarna yediğini kaydetti. Makarnayı restorant yerine evde yemeği daha çok tercih ettiklerini ifade eden İtalyanlar, makarnanın “aileyi birleştirici bir unsur olduğunu” söylediler.
        
BESİN DEĞERİ    
  
           Amerikan Tarım Bakanlığı Gıda ve Sağlık örgütü tarafından yayınlanan Sağlıklı Beslenme Piramidinde makarna, en çok tüketilmesi gereken besinler kategorisinden yer almaktadır. Vitamin ve mineraller açısından oldukça zengin olan makarnada, yağ ve sodyum oranı düşük olduğundan kolesterol riski yoktur. Ayrıca metabolizma da çok çabuk parçalanır ve enerjiye dönüşür. Çok kalori içermediği için şişmanlatmaz.
       İlk yemek olarak yendiğinde açlığı bastırır ve en zengin sosla bile yense bir porsiyonunun kalori miktarı 450’yi geçmez. Besleyicidir, ve bunun sebebi ekmeğe göre mineral madde, protein ve lif bakımından daha zengindir Makarnanın besleyici, doyurucu ve hem de vücut için gerekli tüm vitamin ve mineralleri bünyesinde barındıran bir besindir. Makarnanın bir porsiyonun da besin değeri aşağıdaki gibidir;
       Besin değeri
Su: %12
Protein: %11.8
Karbonhidrat: %75
Yağ: %1.2
A vitamin: 0,06 mg
B1 vitamin: 0,02 mg
B2 vitamin: 0.08 mg  
Niacin 2.1 mg  
Sodyum 120 mg  
Potasyum 160 mg  
Kalsiyum 20 mg  
Fosfor 200 mg  
Demir 2.1 mg
  

        
        
11.09.2002
        



Kapat